Pozostajemy w temacie utrzymania maszyn w dobrym stanie technicznym. W poprzednim artykule poruszałem temat niezawodności maszyn, odpowiadałem na pytanie, czy maszyny muszą się psuć i czy warto inwestować w prewencyjne utrzymanie, a jeśli tak, to ile. Dzisiaj pokażę Ci, jak w prosty sposób wdrożyć przeglądy maszyn w Twojej firmie.
Wróćmy na moment do pytania z poprzedniego artykułu: „Czy maszyny mogą się nie psuć?”. Oczywiście że tak! Pomyśl, jak często psują się samoloty, choć są ultraskomplikowanymi maszynami? Czy wiesz, dlaczego w czasie zamachów na WTC prezydent USA wsiadł do samolotu na kilkanaście godzin? – Bo było to najbezpieczniejsze dla niego miejsce. Nie bał się, że nagle zatrze się łożysko w silniku i samolot spadnie…
No, ale utrzymanie Air Force One i każdego innego samolotu jest bardzo drogie, pozostaje nam więc przyjąć, że u nas w firmie od czasu do czasu maszyna po prostu się popsuje. Co w takim razie robić?
Na pewno rozsądnym rozwiązaniem – pewnym kompromisem między nadmiernym inwestowaniem a działaniem reaktywnym są regularne przeglądy maszyn i urządzeń. Tylko że nic nie stanie się samo. Trzeba zacząć od wdrożenia zasad regularnych przeglądów maszyn.
Jak najprościej wdrożyć przeglądy maszyn u siebie w firmie?
Trzeba to na spokojnie wszystko ogarnąć ;). Na pewno nie dasz rady zrobić wszystkiego naraz, tym bardziej że na przegląd przeciętnej maszyny potrzeba zazwyczaj ładnych paru godzin.
Wdrożenie zasad regularnych przeglądów maszyn podzieliłem na 4 kroki:
- przygotowanie,
- planowanie,
- realizacja,
- podsumowanie.
(Jeśli czytacie mojego bloga regularnie, to słusznie dostrzeżecie, że podział jest dokładnie taki sam, jak przy zarządzaniu projektami. Nieprzypadkowo. To przecież też rodzaj projektu 😉 (więcej o zarządzaniu projektami w firmie znajdziesz np. TUTAJ).
KROK 1 – PRZYGOTOWANIE
Opracuj sobie harmonogram przeglądów
a) wybierz maszynę
Zacznij od przejrzenia swojego parku maszynowego. Wypisz wszystkie urządzenia, jakie masz w firmie, które powinny podlegać przeglądom. Zastanów się, od którego powinieneś zacząć. Która maszyna jest w najgorszym stanie albo którą uważasz za najważniejszą (i jak się popsuje, zrobi się wąskie gardło). A może – jeśli nie masz wprawy – wybierz jakieś mniej istotne urządzenie, tak żeby sobie przećwiczyć sam mechanizm przeglądu?
b) zaplanuj przeglądy w ujęciu rocznym
Zazwyczaj większy przegląd robi się raz w roku, ale tak naprawdę warto sięgnąć do DTR (dokumentacja techniczno-ruchowa), którą producent powinien dołączyć do każdej maszyny. Można od razu wpisać przeglądy roczne (R), kwartalne (K), albo miesięczne (M) (choć te miesięczne mogą znaleźć się też w zwykłych listach sprzątania, które szerzej omawiam w temacie 5s (np. TUTAJ).
Przykład prostego harmonogramu załączam w mojej BIBLIOTECE (moim subskrybentom wszystkie pliki w bibliotece udostępniam za darmo – zamów newsletter, wchodź i korzystaj 😉).
c) zrób listę do przeglądu
Ta lista jest po to, aby dobrze się przygotować do przeglądu. Zawiera takie elementy, jak np.: niezbędni pracownicy (elektryk, mechanik itp.), potrzebne części zamienne, czas.
Jak tworzy się listę rzeczy, które powinny podlegać przeglądowi? Weź pod uwagę 3 kwestie:
- Wnioski z bieżących drobnych awarii
Chodzi o niewielkie usterki, które pojawiają się w trakcie pracy maszyny, ale które nie uniemożliwiają produkcji. W praktyce proponuję, abyś dla każdej maszyny opracował sposób na zgłaszanie (zapisywanie) takich usterek. Jak? Przyczep w pobliżu maszyny kartkę z tabelką, do której pracownicy na bieżąco będą mogli wpisywać wszystkie defekty. UWAGA! „Łatwość” zapisywania jest bardzo ważna – ta czynność nie powinna odciągać pracownika od pracy. Defekt może pojawić się tylko na chwilę albo objawiać się w jakichś specyficznych uwarunkowaniach – i jeśli nie zostanie zapisany od razu, to po prostu ktoś o nim zapomni.
- Doświadczenie pracowników i uwagi z poprzednich przeglądów
Jeśli znamy dobrze maszynę (albo znają ją nasi pracownicy), to znamy też jej ciemne strony. Na podstawie poprzednich awarii i przeglądów wiadomo, co powinno być wymienione, czego nie udało się naprawić poprzednim razem itd.
- Wymagania producenta
Jak wspominałem, producent zawsze powinien nam dostarczyć informacje, co jak często powinniśmy sprawdzić, który element nasmarować albo okresowo wymieniać itp. Warto odszukać te informacje i je wykorzystać.
KROK 2 – Planowanie
Gdy mamy już określone (dzięki harmonogramowi), kiedy i gdzie chcemy zrobić przegląd maszyny, oraz kiedy lista rzeczy do przeglądu jest już gotowa, możemy zacząć etap planowania.
Lista części
Z listy przeglądu (czyli z tego, co jest do zrobienia) powinna wynikać lista części. To oczywiste! Trzeba sprawdzić zawczasu, czego będziecie potrzebować, żeby w pośpiechu nie szukać części, gdy już maszyna będzie rozebrana (oczywiście życie jest życiem i po rozebraniu maszyny, w trakcie przeglądu, może się okazać, że coś będzie trzeba dokupić ;).
Data przeglądu
Ustal z osobą odpowiedzialną za planowanie produkcji, kiedy będziesz mógł zatrzymać maszynę. W miarę możliwości zarezerwuj sobie nieco więcej czasu, niż Ci się wydaje 😉
Zasoby, wsparcie
Często podczas przeglądu potrzebny będzie ktoś z umiejętnościami elektryka, mechanika, automatyka itp. Zadbaj o to, żeby nieobecność jednego fachowca nie opóźniła zakończenia przeglądu.
Warto jeszcze przed przeglądem zorganizować spotkanie wszystkich osób zaangażowanych w projekt i przygotować odpowiednie scenariusze działań, tak żeby poszczególni specjaliści dobrze się zgrali podczas samej akcji 😉.
Priorytety
Jeśli nie jesteś pewny, czy dasz radę zmierzyć się z wszystkimi zadaniami, ustal zawczasu priorytety: Co jest najpilniejsze, a co ewentualnie może jeszcze chwilę poczekać?
KROK 3 – Przegląd
Podczas samego przeglądu działamy zgodnie z opracowanym wcześniej planem.
Pierwszym etapem jest dokładne wyczyszczenie maszyny, bo dzięki temu nie tylko łatwiej się pracuje, ale widać więcej defektów (uszkodzeń). Następnie działamy już zgodnie z priorytetami.
Przy przeglądach większych maszyn istotną rzeczą jest dobra współpraca pomiędzy poszczególnymi pracownikami czy ekipami. Przykładowo jeśli elektryk odetnie zasilanie, bo musi coś naprawić w swojej „działce”, może uniemożliwić innym osobom wykonanie ich zadań. Właśnie po to było spotkanie przed przeglądem, by takich sytuacji teraz uniknąć 😉 (Temat opracowania scenariuszy działań na różne „okazje” generalnie wykracza poza ten artykuł, ale jeśli ten wątek Cię zainteresował, chętnie opowiem Ci o nim więcej – różne rzeczy już widziałem i wiem, jak sobie radzić w sytuacjach nietypowych – zapraszam do kontaktu).
KROK 4 – Podsumowanie
Tak, tak, to jeszcze nie koniec ;).
Po uruchomieniu maszyny po przeglądzie należy skompletować narzędzia i odnieść je na miejsce. Usuwamy niepotrzebne rzeczy, montujemy osłony – krótko mówiąc, przywracamy stanowisko do oczekiwanego standardu.
Weryfikujemy też listę zadań. Zapisujemy to, czego nie udało się wykonać, i nowe sprawy, które być może „wyszły” w trakcie przeglądu zapisujemy – one zaczekają na kolejny przegląd.
Jeśli jest taka możliwość, od razu w harmonogramie zapisujemy datę kolejnego przeglądu.
Notujemy sobie także, jakie części trzeba było dokupić podczas przeglądu (łożyska, paski pompki, uszczelki itd.). Dzięki temu przy kolejnym przeglądzie (albo przy przeglądzie podobnej maszynie) dużo łatwiej będzie skompletować części.
Przeglądy maszyn? – baza danych pomoże to ogarnąć
Temat przeglądów maszyn to idealny materiał dla sprytnej bazy danych: listy maszyn, części, harmonogramy. Widzę tu 3 możliwości:
- Możesz zakupić gotową aplikację
Na rynku jest dostępnych wiele apek, które z powodzeniem zastosujesz u siebie w firmie. Często mają one od razu wbudowane sposoby na zgłaszanie usterek. Ale nie są też pozbawione wad. Zasadniczym mankamentem jest to, że dla potrzeb małych i średnich firm są one zbyt skomplikowane i rozbudowane – w praktyce mogą się okazać trudne w użyciu. Dlatego…
- Możesz stworzyć własną aplikację
Jeśli tylko masz taką możliwość, warto zlecić napisanie aplikacji skrojonej pod własne potrzeby.
- Zawsze masz pod ręką tanie tradycyjne metody
Jak wiecie, cenie sobie prostotę rozwiązań. Może więc na początek wystarczy prosty harmonogram w Excelu albo zgłoszenie zgłoszeń na wydrukowanych tabelkach?
Przeglądy maszyn – schemat
Jeśli lubisz graficzne wizualizację, to poniższy schemat trafi w Twój gust. Zebrałem na nim to, co najistotniejsze we wdrażaniu systemu przeglądów maszyn. Krótko i konkretnie 😉.

Podsumowanie
Temat regularnych przeglądów maszyn i urządzeń wydaje się prosty, ale jest bardzo potrzebny. Nie masz go w swojej firmie? Nic straconego. Możesz spróbować sam go wdrożyć albo skorzystać z pomocy zewnętrznego specjalisty (zapraszam do kontaktu 😉).
Sytuacja przypomina trochę wdrożenie 5s – Choć zasady są jasne i wręcz banalnie proste, to ich wdrożenie nie jest całkiem łatwe, bo często wymaga wprowadzenia zmian w firmie, a jak wiadomo każda zmiana rodzi opór 😉 (o nawykach i sposobach radzenia sobie z oporem przed zmianami pisałem TUTAJ).
Celem tego artykułu było pokazanie Ci, jak można wdrożyć regularne przeglądy maszyn w małej firmie. Ale firma firmie nirówna – w Twojej może być zupełnie inaczej. Wszystko zależy od profilu działalności, wewnętrznej organizacji i wielu, wielu innych uwarunkowań. Najważniejsze jest to, żeby po prostu ten temat przemyśleć i poszukać takiej formy wdrożenia, jaka jest dla Twojej organizacji najlepsza. Chętnie Ci w tym pomogę. Zapraszam do współpracy, razem na pewno znajdziemy sposób na doskonalenie Twojej firmy.